ललिता पवार – एक अजरामर अभिनेत्रीचा कठोर प्रवास.
.jpg)
भारतीय चित्रपटसृष्टीमध्ये काही कलाकार असतात, जे केवळ आपल्या अभिनयाने नव्हे तर आपल्या आयुष्यातील संघर्षांमुळेही अजरामर होतात. ललिता पवार यांचं नाव त्या काही दुर्मीळ कलाकारांपैकी एक आहे. त्यांनी साकारलेल्या भूमिका आजही प्रेक्षकांच्या स्मरणात जिवंत आहेत. मग ती ‘मंथरा’ची नकारात्मक भूमिका असो की एका सोज्वळ मातेसारखी झळकलेली भूमिका असो.
प्रारंभिक जीवन आणि चित्रपट कारकीर्द
त्यांचा पहिला चित्रपट होता ‘राजा हरिश्चंद्र’ (1928) यामध्ये त्यांनी श्रवणकुमाराच्या आईची भूमिका केली होती. त्यानंतर त्यांनी अनेक मूकपटांत अभिनय केला आणि भारतीय सिनेमा बोलक्या चित्रपटांकडे वळला तेव्हाही त्यांनी स्वतःला त्या माध्यमाशी जुळवून घेतलं.
भयंकर अपघात आणि आयुष्याला वळण
त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात मोठा वळणाचा क्षण म्हणजे एक चित्रपटाचे शूटिंग करत असताना सहकलाकाराने चुकून जोरात थोबाडीत मारल्यामुळे त्यांच्या डाव्या डोळ्याला कायमस्वरूपी इजा झाली. त्या अपघातामुळे डोळ्यात अंशतः अंधत्व आले आणि चेहऱ्याचा काही भाग अधू झाला.
हा धक्का एखाद्या सामान्य कलाकाराच्या करिअरचा शेवट ठरला असता, पण ललिता पवार यांनी या अडचणीला संधीमध्ये बदललं. त्यांनी सकारात्मक मुख्य नायिका म्हणून नव्हे, तर नकारात्मक, तिखट, करारी, कधी कधी संतापजनक अशा भूमिका साकारून आपली एक वेगळी छाप निर्माण केली.
‘मंथरा’ ते ‘सासूबाई’ – ललिता पवारचा अभिनय प्रवास
ललिता पवार यांची सर्वात गाजलेली भूमिका म्हणजे रामानंद सागर यांच्या ‘रामायण’ (१९८७) मालिकेतील ‘मंथरा’. या भूमिकेतील त्यांचा अभिनय इतका प्रभावी होता की लाखो प्रेक्षक त्यांच्यावर खवळले होते. परंतु तीच गोष्ट त्यांच्या अभिनयकौशल्याचं मोठं गमक होती. प्रेक्षकांना भावनिक पातळीवर प्रभावित करणं.
तेव्हा आजी, सासू, कधी टोचणारी स्त्री, तर कधी संस्कारी स्त्री अशा विविध स्वरूपांमध्ये त्यांनी सुमारे ७०० हून अधिक हिंदी, मराठी, गुजराती चित्रपटांत भूमिका साकारल्या.
ललिता पवार यांचा ठसा
• त्यांचा अभिनय नेहमीच प्रभावी, ताकदीचा आणि लक्षवेधी असे.
• राज कपूर, दिलीप कुमार, अमिताभ बच्चन, नूतन, मधुबाला यांच्यासह त्यांनी काम केलं.
• त्या काळच्या सिनेमा सृष्टीतील सर्वात अनुभवी आणि मेहनती अभिनेत्रींमध्ये त्यांचा समावेश होता.
• हिंदीसह मराठी चित्रपटसृष्टीतही त्यांनी ‘शापित’, ‘पिंजर’, ‘सांजगड’, अशा अनेक गाजलेल्या चित्रपटांत काम केलं.
शेवट आणि श्रद्धांजली
ललिता पवार यांचं २४ फेब्रुवारी १९९८ रोजी निधन झालं. त्या वयाच्या ८२व्या वर्षी आपला प्रवास संपवून गेल्या, पण त्यांच्या अभिनयाच्या आठवणी आजही कायम आहेत.
उत्क्रांतीचे प्रतीक
ललिता पवार हे नाव म्हणजे संघर्षातून उभा राहिलेल्या स्त्रीची जिवंत मूर्ती आहे. त्यांनी केवळ अभिनयच केला नाही, तर भारतीय स्त्रीचं कठोर, व्यावहारिक आणि गरजेप्रमाणे बदलत जाणारं रूपही पडद्यावर उभं केलं.
त्यांचं आयुष्य हे नव्या पिढीतील कलाकारांसाठी एक प्रेरणादायक कहाणी आहे “कुठल्याही अडचणीमुळे हार मानायची नाही” याचा जणू मूर्तिमंत आदर्श.
No comments:
Post a Comment