“अंधश्रद्धेच्या सावलीत हरवलेला विश्वास – जाग होणं आता गरजेचं!”
आज आपल्या समाजात एक मोठा प्रश्न उभा ठाकला आहे. विश्वास ठेवायचा तरी कोणावर? श्रद्धा आणि अंधश्रद्धा यांच्यातील रेषा इतकी पुसट झाली आहे की अनेकदा सामान्य माणूसच गोंधळून जातो. देवावरचा विश्वास ही आपली परंपरा आहे, आपली ताकद आहे; पण त्याच विश्वासाचा गैरफायदा घेणारे काही लोक समाजात निर्माण झाले आहेत, ही वस्तुस्थिती नाकारता येणार नाही.
गेल्या काही दिवसांत स्वतःला संत बाळू मामा असल्याचं भासवून लोकांची फसवणूक करणाऱ्या “मनोहर मामा”सारख्या घटना समोर आल्या. अशा घटना केवळ आर्थिक फसवणूक करत नाहीत, तर त्या आपल्या श्रद्धेलाच हादरा देतात. कारण ज्या ठिकाणी आपण नतमस्तक होतो, तिथेच आपली फसवणूक होत असेल, तर विश्वास कुठे ठेवायचा?
आपल्या धर्मग्रंथांमध्ये देवाचे अवतार हे विशिष्ट काळात आणि विशिष्ट कारणासाठी झालेले आहेत, असे स्पष्ट सांगितले आहे. भगवतगीता असो किंवा रामायण-महाभारत, त्यात अवतारांची संकल्पना आहे, पण ती काही रोजच्या आयुष्यात कुणीही दावा करेल अशी नाही. आजच्या काळात कुणी स्वतःला देवाचा अवतार म्हणत असेल, तर त्याकडे डोळसपणे पाहणं आवश्यक आहे.
आपल्या समाजात श्रद्धा आहे, पण त्याचसोबत विवेकही असायला हवा. संत परंपरेने आपल्याला नेहमीच विचार करण्याची, सत्य शोधण्याची शिकवण दिली आहे. खरे संत कधीच स्वतःला देवाचा अवतार म्हणवत नाहीत; ते फक्त मार्गदर्शन करतात, लोकांना योग्य वाट दाखवतात. पण जे स्वतःचीच स्तुती करतात, चमत्कारांच्या गोष्टी सांगतात, आणि लोकांना भीती किंवा लोभ दाखवून आकर्षित करतात त्यांच्यापासून सावध राहणं गरजेचं आहे.
आज सोशल मीडियामुळे अशा गोष्टी अधिक वेगाने पसरतात. एक व्हिडिओ, एक पोस्ट आणि हजारो लोक त्यावर विश्वास ठेवतात. पण त्या मागचं सत्य तपासण्याची गरज आपण अनेकदा विसरतो. हीच गोष्ट फसवणूक करणाऱ्यांसाठी सोपी बनते.
म्हणूनच, आजची खरी गरज आहे ती जागरूकतेची. श्रद्धा ठेवा, पण अंधश्रद्धा टाळा. देवावर विश्वास ठेवा, पण माणसांच्या खोट्या दाव्यांवर नाही. प्रश्न विचारा, विचार करा, आणि सत्य शोधा.
शेवटी एकच
विश्वास हा अंधपणे ठेवायचा नसतो, तो विचारपूर्वक ठेवायचा असतो.
आणि जेव्हा समाज जागा होतो, तेव्हा फसवणूक करणाऱ्यांना आपोआपच थारा राहत नाही.
@ सचिन कृष्णा तळे
