विश्वभर घुमला शांततेचा नाद: 'विश्व शांती यात्रे'तील माझा प्रत्यक्ष अनुभव आणि चिंतन
सध्या संपूर्ण जगाच्या पाठीवर नजर टाकली, तर चोहोबाजूला तणाव, युद्ध, हिंसा आणि अनिश्चिततेचे सावट पसरलेले दिसते. तांत्रिक प्रगती आणि भौतिक सुखाच्या शिखरावर पोहोचलेला आजचा मानव शांततेपासून मात्र दिवसेंदिवस दूर जात आहे. अशा अत्यंत आव्हानात्मक आणि संवेदनशील काळात, आंतरराष्ट्रीय शांतता दिनाचे औचित्य साधून पुण्यासह जगभरात पार पडलेल्या 'विश्व शांती यात्रे'मध्ये प्रत्यक्ष सहभागी होण्याची अत्यंत भूषणावह संधी मला मिळाली.
पांढऱ्या शुभ्र वस्त्रांमधील 'शांततेचा महासागर' पुण्यातील ऐतिहासिक जे. एम. रस्त्यावरील संभाजी पार्कच्या मुख्य प्रवेशद्वारापासून जेव्हा या यात्रेला सुरुवात झाली, तेव्हाचे दृश्य मनावर खोल प्रभाव पाडणारे होते. अबालवृद्धांपासून ते तरुणांपर्यंत आणि महिलांपर्यंत शेकडो नागरिक पांढऱ्या शुभ्र वस्त्रांमध्ये एकत्र जमले होते. हातात जागतिक शांतता, सहिष्णुता आणि मानवतेचा संदेश देणारे फलक आणि मुखात 'वसुधैव कुटुंबकम्'चा जयघोष करत जेव्हा आम्ही एकत्र चालायला सुरुवात केली, तेव्हा तिथल्या वातावरणात एक अद्भूत आणि अभूतपूर्व सकारात्मक ऊर्जा निर्माण झाली होती.
जागतिक स्वरूप आणि विचारांची ताकद ही यात्रा केवळ पुण्यापुरती किंवा एका विशिष्ट शहरापुरती मर्यादित नव्हती, तर ती एकाच वेळी जगभरातील विविध देशांमध्ये पार पडली. जेव्हा मला हे समजले, तेव्हा मन अभिमानाने भरून आले. सीमा, भाषा, धर्म आणि संस्कृती वेगवेगळ्या असल्या, तरी आज जगभरातील प्रत्येक सामान्य माणसाला युद्धाऐवजी 'शांतता, प्रेम आणि करुणा' हवी आहे, या सत्यतेवर या जागतिक उपक्रमाने शिक्कामोर्तब केले.
दादाश्री (परमपूज्य मैत्रीबोध पारिवारिक विचारपीठ) यांच्या उदात्त विचारांवर आणि त्यांनी दाखवलेल्या मानवतेच्या मार्गावर चालत ही रॅली निघाली होती. "जगात क्रांती घडवायची असेल, तर ती शस्त्रांनी नाही, तर मैत्री आणि शांततेनेच घडवता येऊ शकते," हा दादाश्रींचा संदेश या यात्रेच्या प्रत्येक पावलागणिक आम्हा सर्व सहभागींच्या मनात अधिक दृढ होत गेला.
भारतभूमीची जगाला पुन्हा एकदा हाक भारतभूमीने युगायुगांपासून जगाला हिंसेऐवजी 'शांती आणि सत्याचा' मार्ग दाखवला आहे. जिथे आज जगभरात युद्धाचे ढग दाटले आहेत, तिथे भारताने पुन्हा एकदा विश्वाला शांततेचा मार्ग दाखवण्याचे नेतृत्व केले आहे, ही भावना या यात्रेत चालताना अधिक प्रबळ झाली. ही रॅली कोणत्याही एका विशिष्ट संस्थेची किंवा पंथाची नव्हती, तर ती संपूर्ण मानवजातीच्या कल्याणासाठी आम्ही सर्वांनी घेतलेला एक सामूहिक संकल्प होता.
माझे मत आणि अनुभव शांततेची सुरुवात ही नेहमी दुसऱ्याकडून नाही, तर स्वतःपासून आणि आपल्या विचारांपासून होते. या यात्रेत सहभागी होऊन मला हे स्पष्टपणे जाणवले की, शांतता ही केवळ पुस्तकात वाचण्याची किंवा भाषणात सांगण्याची गोष्ट नाही; तर ती आचरणात आणण्याची गोष्ट आहे. रॅलीच्या शेवटी जेव्हा आम्ही सर्व पुणेकरांनी जगभरातील शांततेसाठी एकत्र येऊन सामूहिक प्रार्थना केली आणि राष्ट्रगीत गायले, तेव्हा डोळ्यात एक वेगळीच आत्मिक तृप्ती आणि समाधान होते.
थोडक्यात सांगायचे तर, ही 'विश्व शांती यात्रा' म्हणजे केवळ रस्त्यावरून चालणे नव्हते, तर तो मानवतेच्या रक्षणासाठी, जागतिक सौहार्दासाठी आणि एका सुरक्षित उद्याच्या निर्मितीसाठी आम्ही सर्व नागरिकांनी विश्वाच्या पटलावर एकत्र येऊन दिलेला एक 'सजीव हुंकार' होता. या जागतिक शांतता यज्ञातील एक समिधा बनता आले, याचा मला सार्थ अभिमान आहे!
-सचिन तळे , पुणे
७७०९०९९६४६
