तीच माणसं माझ्या वेळेला मात्र पाठीशी उभी राहिली नाहीत!

वाईट तेव्हाच वाटतं,

ज्या माणसांसाठी मी नेहमी वेळ काढला;

तीच माणसं माझ्या वेळेला मात्र पाठीशी उभी राहिली नाहीत!

- सचिन तळे 

वाकड्यातही राहायला शिकलं पाहिजे!

म्हणूनच, कधीकधी

वाकड्यातही राहायला शिकलं पाहिजे!

-सचिन तळे

लबाडपणा हा लोकांचा मुखवटा - सचिन तळे Sachin Tale

 

एक पण आठवणींच - Sachin tale

 

वेदना कधीच फ्रेम करता येत नाही - सचिन तळे

 

तोच खोट्याचा विनाश ठरतो- सचिन तळे Sachin Tale

 

त्याच वळणावर…. सचिन तळे

 

तुझ्या माझ्या शांततेत

 

फाळणीनंतरची दोन चित्रं — तिकडे भग्न मंदिरं, इकडे जपलेली दर्गे आणि मशिदी… विचार करायला लावणारा इतिहास

फाळणीनंतरची दोन चित्रं — तिकडे भग्न मंदिरं, इकडे जपलेली दर्गे आणि मशिदी… विचार करायला लावणारा इतिहास

पाकिस्तानातील मुल्तानमध्ये आजही उभा असलेला तो भग्न खांब… ज्याच्याबद्दल श्रद्धा आहे की त्या खांबातून भगवान श्रीनृसिंह प्रकट झाले होते…तो खांब पाहताना प्रत्येक हिंदूच्या मनात वेदना निर्माण होते. कारण तो फक्त एक दगडी स्तंभ नाही… तो आपल्या संस्कृतीचा, श्रद्धेचा आणि हजारो वर्षांच्या इतिहासाचा साक्षीदार आहे.

आज त्या जागेभोवती ना भव्य मंदिर आहे, ना आरत्या, ना घंटानाद… उरल्या आहेत फक्त तुटलेल्या भिंती, भग्न अवशेष आणि इतिहासाच्या जखमा.

पुण्यातील सदाशिव पेठेतील जोशी कुटुंबातील श्री अनंत जोशी यांनी २००४ मध्ये पाकिस्तानात जाऊन त्या पवित्र स्थळाचं दर्शन घेतलं. त्यांनी आणलेला हा फोटो म्हणजे इतिहासाचं जिवंत स्मारकच आहे. जिथे भक्ती होती, तिथे आज शांतता आहे. जिथे हजारो दिवे लावले जात होते, तिथे आज ओसाडपणा आहे.

मुल्तान…

जे एकेकाळी “मूलस्थान” म्हणून ओळखलं जायचं.

सूर्योपासनेचं जागतिक केंद्र. असं म्हणतात की मुल्तानचं सूर्य मंदिर इतकं संपन्न होतं की त्याची तुलना आजच्या तिरुपती किंवा पद्मनाभ स्वामी मंदिराशी केली जात असे.

पण फाळणी झाली…

सीमा आखल्या गेल्या… आणि त्या सीमांसोबत लाखो हिंदूंच्या आठवणी, देवस्थानं आणि संस्कृतीही तुटली.

आज पाकिस्तानात असंख्य हिंदू मंदिरं उद्ध्वस्त अवस्थेत आहेत.काहींवर अतिक्रमण झालं, काही गोदामं झाली, काहींचं अस्तित्वच मिटवलं गेलं. तिथे उरलेले हिंदू आपल्या श्रद्धा लपवत जगतात.

आणि दुसरीकडे भारताकडे पाहा…

इथे अजूनही मशिदी सुरक्षित आहेत.

दर्ग्यांवर चादरी चढवल्या जातात.

अजान दिली जाते.

सरकार निधी देते.

कायद्याने संरक्षण दिलं जातं.

भारताने आपल्या संस्कृतीसोबतच इतर धर्मांचाही आदर केला.

कारण भारताचा आत्मा सहिष्णुतेत आहे.

पण प्रश्न हा आहे की .. ही सहिष्णुता एकतर्फीच का दिसते?

फाळणीनंतर भारतात राहिलेल्या मुस्लिम समाजाला संविधानाने अधिकार दिले, सुरक्षा दिली, स्वातंत्र्य दिलं. पण पाकिस्तानात राहिलेल्या हिंदूंना काय मिळालं?

तुटलेली मंदिरं?

भीती?

आणि संपत चाललेली ओळख?

हा लेख द्वेषासाठी नाही… तर स्मरणासाठी आहे.

आपण आपल्या इतिहासाबद्दल बोललं पाहिजे. आपल्या भग्न देवस्थानांबद्दल बोललं पाहिजे. कारण जी संस्कृती स्वतःचा इतिहास विसरते, ती हळूहळू स्वतःचं अस्तित्व हरवते.

आज गरज आहे ती जागृतीची. आपल्या मंदिरांचं, परंपरांचं, इतिहासाचं आणि संस्कृतीचं जतन करण्याची.

कारण मंदिरं ही फक्त पूजा करण्याची जागा नसतात…

ती आपल्या सभ्यतेची ओळख असतात.

मुल्तानचा तो भग्न खांब आजही जणू ओरडून सांगतो आहे .

“संस्कृती जिवंत ठेवायची असेल, तर इतिहास विसरू नका…!”

- सचिन कृष्णा तळे , पुणे 

मातृत्वाला सलाम — अंगावर काटा आणणारी कहाणी

 मातृत्वाला सलाम — अंगावर काटा आणणारी कहाणी

काही क्षण असे असतात, जे शब्दांत मावत नाहीत… ते फक्त मनात कोरले जातात. त्या दिवशीचा तो प्रसंग तसाच होता. आभाळ काळवंडलं होतं. वारा अचानक वेड्यासारखा सुटला होता. नदीचं पाणी हळूहळू चढत होतं… आणि एका छोट्याशा बोटीत जीव मुठीत धरून बसलेले लोक भीतीने थरथरत होते.

सुरुवातीला सगळं सामान्य होतं. पण काही वेळातच परिस्थितीने भीषण रूप घेतलं. बोट हलायला लागली… पाण्याचे तुषार आत येऊ लागले. प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर एकच प्रश्न आता काय होणार? कुठेच किनारा दिसत नव्हता. दूरवर दुसरी बोटही नव्हती. मदतीची कोणतीही चिन्हं नव्हती.

तेवढ्यात लक्षात आलं सुरक्षा जॅकेट कमी आहेत. कोणाला द्यायचं आणि कोणाला नाही? हा निर्णयही मृत्यूसारखाच कठीण होता. अशा वेळी प्रत्येकजण स्वतःचा जीव वाचवण्याचा विचार करतो… पण ती एक आई होती.

त्या माऊलीने शांतपणे एक जॅकेट उचललं… आणि स्वतः घातलं. तिच्या डोळ्यांत भीती होती, पण त्याहून मोठं काहीतरी होतं आपल्या लेकराला वाचवण्याची जिद्द. तिने आपल्या मुलाला घट्ट पोटाशी धरलं. त्या क्षणी ती फक्त आई नव्हती… ती शौर्याची मूर्ती झाली होती. जणू एखादी रणरागिणीच!

बोट आता पूर्णपणे पाण्यात झुकत चालली होती. पाणी कंबरभर आलं होतं. प्रत्येक लाटेसोबत मृत्यू जवळ येत होता. लोक ओरडत होते, मदतीसाठी हाका मारत होते… पण त्या आईचा सगळा संसार त्या छोट्या लेकरात सामावलेला होता.

तिने आपल्या मुलाला एवढ्या घट्ट पकडलं होतं की जणू ती स्वतःच त्याचं कवच झाली होती. हात सुटू नयेत म्हणून तिने पूर्ण ताकद लावली. कारण तिला माहीत होतं एक क्षण जरी हात सुटला, तरी तिचं सगळं जग हरवेल.

पाणी वाढतच गेलं… श्वास घ्यायला त्रास होऊ लागला… आणि अखेर तो क्षण आला.

दोघंही त्या अथांग पाण्यात विलीन झाले…

पण शेवटच्या क्षणापर्यंत त्या आईने आपल्या मुलाला सोडलं नाही.

हा फक्त एक प्रसंग नाही… ही मातृत्वाची पराकाष्ठा आहे. स्वतःचा जीव गेला तरी चालेल, पण लेकराचा हात सुटू नये हीच खरी आई. त्या क्षणी तिने मृत्यूला हरवलं… कारण तिचं प्रेम अमर झालं.

अंगावर काटा आणणारी ही घटना आपल्याला एक गोष्ट शिकवते 

आईचं प्रेम हे शब्दांपलीकडचं असतं… ते शेवटच्या श्वासापर्यंत जिवंत राहतं.

अशा त्या माऊलीला… मनापासून सलाम. 🙏

सचिन कृष्णा तळे , पुणे