ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान

ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान

सोशल मीडियाच्या बदलत्या प्रवाहाचा वापर करून मराठी भाषा आणि मराठी शाळा यांबाबत समाजात जागृती निर्माण करण्याच्या प्रयत्नांतून काही समविचारी सदस्य एकत्र आले आणि ज्ञानभाषा मराठी या समूहाची स्थापना झाली. मराठी भाषेचा मुद्दा हा केवळ सांस्कृतिक व भावनिक नाही तर, त्याला वैज्ञानिक बैठक आहे, या जाणिवेतून सतत चार वर्षे ऑनलाईन काम करताना संस्थेची गरज भासू लागली, यासाठी 'ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान' या संस्थेची स्थापना जून २०१७ रोजी करण्यात आली. बारामती कृषी केंद्र येथे डॉ. वसंत काळपांडे सर यांच्या हस्ते संस्थेचे उद्घाटन झाले.

विज्ञान, तंत्रज्ञान यांचा वापर करून त्यावर लेखन करणार्‍यांना प्रोत्साहन देणे. ज्ञानवर्धक माहिती निर्माण करणे. मराठी माध्यमातील यशस्वी विद्यार्थ्यांच्या यशोगाथा लोकांसमोर आणणे. मराठी ही प्रशासकीय लोकव्यवहार आर्थिक व्यवहारभाषा ज्ञानभाषा व्हावी म्हणून प्रयत्न करणे हे मुख्य उद्दिष्टे असून प्रतिष्ठानने  'माझी शाळा माझी भाषा' या उपक्रमांतर्गत महाराष्ट्रभरातील शिक्षकांचे समूह तयार केले आहे. संस्थेतर्फे शिक्षकांना भाषा, विज्ञान तसेच इतर विषयांबद्दल उपयुक्त माहिती पुरविली जाते. 'मराठी भाषेचे पुस्तक,' 'मी मराठी शाळा बोलतेय' या संकल्पना संस्थतर्फे गुढीपाडवा शोभायात्रेत सादर केला जातो. प्रतिष्ठानच्या समूहातर्फे गेले पाच वर्ष 'मराठी भाषा पंधरवडा' साजरा केला जातो. या मराठी भाषा पंधरवड्यात भाषेचे विविध पैलू लोकांसमोर मांडले जातात. त्यानिमित्ताने ऑनलाइन परीक्षा,स्पर्धा आयोजित केल्या जातात. सर्वांना मराठी भाषेतून व्यक्त व्हावे यासाठी वेगवेगळे उपक्रम राबविले जातात.९० वे आणि ९२ वे अखिल भारतीय साहित्य संमेलन, डोंबिवली आणि यवतमाळ येथे झाले; त्यावेळी मराठी भाषेचा मुद्दा जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचेल या जाणिवेने प्रतिष्ठानने एक दालन घेऊन प्रचार केला; हे असे एकमेव दालन होते की जे, कोणत्याही व्यापारी उद्देशाने घेतलेले नव्हते; त्याचा उद्देश फक्त मराठी भाषा प्रचारार्थ होता.

मातृभाषेतून शिक्षण घेताना मराठी शाळेत प्रवेश घेतलेल्या पालकांचे अभिनंदन करावे म्हणून काही पालकांचे मुलांसहित फलक तयार करण्यात आले. 'रविवार ऑनलाइन वाचनकट्टा' हा गेले ५ वर्षे प्रतिष्ठानतर्फे राबवला जाणारा अतिशय अभिनव उपक्रम आहे. विंदा वंदन, हास्य कट्टा, दिवाळी अंक वाचन असे प्रत्यक्ष वाचनकट्टे पुणे आणि डोंबिवली, इचलकरंजी येथेही राबविण्यात आले. हे कट्टे गेली २ वर्षे सातत्याने सुरू आहेत. प्रतिष्ठानचे जिल्हानिहाय कृतीगटसुद्धा स्थापन करण्यात आले आहेत. पुणे, डोंबिवली, नाशिक या गटांची स्थापना करून त्यामार्फत शाळांमध्ये जागृती करण्यात येत आहे. 'चला अनुवाद करूया' या उपक्रमाद्वारे इंग्रजीतील आणि बोलीभाषेतील तसेच इतर भाषेतील ज्ञानवर्धक माहिती अनुवाद रूपाने लोकांसमोर आणण्याचे कार्य संस्थेचे चालू आहे. सर्वत्रमराठी या संकल्पनेवर आधारित प्रतिष्ठानचे आजपर्यंत समाजातील विविध क्षेत्र विचारात घेऊन स्थापत्यशास्त्र, पाकशास्त्र, वैद्यकशास्त्र,निसर्ग संवर्धन, तंत्रज्ञान असे १०० च्या आसपास समूह तयार केले आहेत. या समूहातून ज्ञानवर्धक चर्चा घडविल्या जातात. विविध स्तरावरून येणारे प्रश्न या गटात विचारले जातात; त्याच्यावर सखोल चर्चा करून "ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान च्या ब्लॉग" वर ती माहिती संकलित करून प्रसारित केली जाते.मराठी भाषा आणि मराठी शाळा याप्रती बांधिलकी जपत ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान भविष्यात नक्कीच भरीव कार्य करील यात शंका नाही.